1991-ci il dekabrın 15-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin qəbul etdiyi qərar Azərbaycan tarixində strateji baxımdan həlledici addımlardan biri oldu.

Həmin qərarla 31 dekabr tarixi Dünya Azərbaycan Türklərinin Həmrəylik və Birlik Günü elan edildi və bu təşəbbüs milli şüurun dövlət səviyyəsində ifadəsinə çevrildi.

Bu qərarın arxasında dayanan əsas siyasi iradə və uzaqgörənlik Ali Məclisin sədri Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. SSRİ-nin dağılmaqda olduğu, regionda qeyri-müəyyənliyin və təhlükəsizlik risklərinin artdığı bir dövrdə Heydər Əliyev dünya üzrə səpələnmiş azərbaycanlıların vahid kimlik ətrafında birləşdirilməsinin zəruriliyini strateji hədəf kimi müəyyənləşdirdi. 31 dekabrın rəsmi status alması məhz bu baxışın nəticəsi idi.

Qərarın tarixi-siyasi əsasları 1989-cu ilin 31 dekabrında Araz çayı boyunca baş verən kütləvi xalq hərəkatına söykənirdi. Minlərlə insanın sovet–İran sərhədində tikanlı məftilləri sökməsi, ailələri və qohumları ayıran süni sədlərə etiraz etməsi milli oyanışın simvoluna çevrilmişdi. Ulu öndər Heydər Əliyev bu hadisənin təkcə emosional yox, həm də uzunmüddətli ideoloji potensialını düzgün qiymətləndirərək onu ümummilli birlik gününə çevirdi.

1990–1991-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası milli məsələlərdə öncül mövqe tuturdu. Məhz bu dövrdə qəbul edilən qərar göstərdi ki, Heydər Əliyev Azərbaycanın gələcək dövlətçilik xəttini yalnız ölkə daxilində deyil, qlobal azərbaycanlı icması kontekstində düşünürdü. Dünya Azərbaycan Türklərinin Həmrəylik və Birlik Günü ideyası sonradan müstəqil Azərbaycanın diaspor siyasətinin əsas sütunlarından birinə çevrildi.

Bu gün 31 dekabr yalnız bayram deyil, həm də milli yaddaşın, ortaq tarix və mədəniyyətin qorunması çağırışıdır. Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla azərbaycanlının eyni gündə eyni dəyərlər ətrafında birləşməsi Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasi baxışının real nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Beləliklə, 1991-ci il dekabrın 15-də Naxçıvanda qəbul edilən bu qərar sübut etdi ki, Heydər Əliyevin dövlətçilik fəlsəfəsində milli birlik anlayışı sərhədlərlə məhdudlaşmırdı. 31 dekabr bu baxımdan təkcə tarixi qərarın yox, uzaqgörən liderliyin də simvoluna çevrildi.

Tehsil-press.az