Cəmi 23 ay mövcud olmasına baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti Novruzu rəsmi olaraq bayram kimi tanımışdı. Həmin günlərdə dövlət idarələrində işlər dayandırılmış, məktəblər bağlanmışdı. 1919-cu ilin martında və 1920-ci ildə qəzetlər bayramlarla bağlı rəsmi fərmanlar dərc edirdilər.

Bu sözləri tarixçi alim Zaur Əliyev qeyd edib.

“Azərbaycan", "İstiqlal" və ya "Qurtuluş" kimi qəzetlər o vaxtlar Novruz üçün xüsusi buraxılışlar dərc etmişdi. Yaz tətili məktəb təqvimlərinə o vaxt daxil olmuşdu. 1919-cu ilin mart ayında Maarif Nazirliyi məktəblər üçün bir həftəlik tətil elan etmişdi.

H.Z.Tağıyev, Ağamusa Nağıyev, Şəmsi Əsədullayev kimi milyonçular Bakı əhlinin bu bayramı təmtəraqla qeyd etməsinə böyük yardım edirdilər.

Küçələrdə şagirdlərin bayram nümayişləri, teatr və klublarda tamaşa və konsertlər təşkil edilirdi.

Azərbaycan Ordusunun ilk paradı 1919-cu ilin Novruz bayramında keçirildi. Parad əvvəlcə martın 22-nə planlaşdırılsa da, sonradan martın 24-nə dəyişdirildi. 1920-ci il martın 20-də Azərbaycan Ordusunun qoşun hissələrinin sonuncu paradı keçirildi.

1919-cu ilin əvvəllərində və növbəti ilin mart ayına qədər Bakıdakı xarici diplomatlar yerli Novruz şənliklərinə dəvət olundular. 1919-cu ilin mart ayında Bakıda maraqlı bir hadisə baş verdi - Azərbaycan hökuməti tərəfindən müttəfiq ölkələrin nümayəndələrinə rəsmi “Bayram səbətləri” göndərildi.

Şənliklər zamanı Gəncə və Şuşada əhali müxtəlif oyunların şahidi olurdular. Əsgərlər onlara qoşularaq açıq meydanlarda yarışırdılar, çövkən kimi at belində oyunlar keçirilirdi.

21 mart 1920-ci ildə "Azərbaycan" qəzetində dərc olunmuş əsas məqalədə deyilirdi:

"Bu gün bütün Azərbaycanda milli bayramdır. Bu bayram azadlığımızın və müstəqilliyimizin simvoludur. Təbiət oyanışı kimi, Azərbaycan milləti də əsrlər boyu yuxarıdan ayılıb”.

1918-ci ildə baş verən həmin mart qırğını - həlak olanlar respublika hökuməti tərəfindən unudulmamışdı. Novruz şənlikləri zamanı "Şəhid Ailələrinə Yardım" vasitəsilə toplanan pullar ehtiyacı olan insanlara çatırdı.

Cümhuriyyət dövründə Bakı küçələrində hərbi orkestrlər hər Novruz axşamı məşəl paradlarına rəhbərlik edirdilər. Gənclər və əsgərlər əllərində məşəllər əsas yollarla yürüş edirdilər.

Şəhərin daha kasıb rayonlarında hər evin yanında şənliklər üçün süfrələr açılırdı. Şəkər, un və yağ yük maşınlarından paylanırdı, evlərə yardım qapıların ağzında qoyulmuş kisələrdə gəlirdi.

23 ay yaşayan Cümhuriyyətin süqutundan sonra qırmızı terror Novruzu qadağan etsə də, illər sonra bu bayram yenidən rəsmi şəkildə qeyd edilir”, - alim yazıb.

Tehsil-press.az