Qırx gün keçib. Zaman irəli gedib, təqvimlər dəyişib, günlər bir-birinin ardınca sıradan çıxıb. Amma insanın içində qalan ağrı nə yerindən tərpənib, nə də yüngülləşib. Əksinə, sanki hər ötən gün bu ağrının çəkisi bir az da artır. Çünki ilk günlər itkinin ağırlığı insanı keyləşdirir, indi isə insan ayıqdır və yoxluğun nə demək olduğunu bütün çılpaqlığı ilə anlayır. Nadir Hüseynovun gedişi də məhz belə bir itkidir – zamanla azalmayan, zamanla dərinləşən bir boşluq.

Deyirlər, qırx gün yasın sərhədidir. Deyirlər, qırx gün sonra insan bir az sakitləşir. Amma bu itki üçün belə ölçülər işləmir. Bu, bir insanın ölümü ilə bitən bir kədər deyil. Bu, bir dövrün səssizcə bağlanmasıdır. Bu, bir məktəbin, bir əxlaqın, bir duruşun aramızdan çəkilməsidir. Ona görə də qırx gün keçsə də, sükut hələ də ağırdır. Elə bir sükut ki, adamı danışmağa yox, susmağa məcbur edir.Nadir Hüseynov sağlığında səs-küyün içində olmadı. Adı hər yerdə çəkilmədi, özü ön sıralara çıxmadı. Amma o harada var idisə, orada nizam vardı. Onun varlığı bir ölçü idi. İnsan onun yanında səsini alçaldırdı, sözünü ölçüb-biçirdi, davranışına fikir verirdi. Çünki orada müəllim vardı. Çünki orada kişi vardı. Bu gün isə həmin ölçünün yoxluğu daha qabarıq görünür. İndi hər kəs anlayır ki, bəzi insanlar getdikdən sonra yalnız xatirə yox, boşluq qoyur.

Bu qırx gün ərzində çox adamın içindən eyni fikir keçib: “Kaş indi burda olaydı.” Bu fikir çox vaxt dilə gətirilmir. Çünki hər kəs bilir — artıq mümkün deyil. Və məhz bu bilmə hissi ağrını daha da ağırlaşdırır. İnsan bir anlıq təsəlli tapmaq istəyəndə qarşısına həqiqət çıxır. Və bu həqiqət susaraq adamın içini yandırır.Bu qırx gün ərzində çox adam izah edə bilmədiyi bir narahatlıqla yaşadı. Auditoriyaya girirsən, amma nəsə çatmır. Dəhlizdən keçirsən, amma addımlar yad gəlir. Səhnəyə baxırsan, amma baxışın bir nöqtədə ilişib qalır. Çünki orada olmalı olan biri yoxdur. Və bu yoxluq gözə görünməsə də, adamın içinə işləyir.

Nadir Hüseynov müəllim idi. Amma müəllimliyi səs tonunda yox, məsuliyyətində idi. O, dərs keçəndə yalnız mövzunu yox, duruşu da öyrədirdi. Onun yanında insan bilmədən formalaşırdı. Bu, nadir müəllimlikdir. Bu, zorla deyil, nüfuzla, qışqırıqla deyil, hörmətlə qurulan müəllimlikdir. Elə buna görə də onun yoxluğu bu qədər ağırdır. Çünki o, təkcə bilik vermirdi, insan yetişdirirdi.

Bu gün artıq göz yaşları da dəyişib. İlk günlərin hönkürtüsü indi içə axan, səssiz ağrıya çevrilib. İnsan daha az danışır, amma daha çox düşünür. Daha çox xatırlayır. Daha çox anlayır. Və hər anlayış yeni bir ağrı gətirir. Çünki indi hamı dərk edir ki, bu itkini heç nə doldurmayacaq. Yerinə heç kim gəlməyəcək. Sadəcə öyrəşməyə çalışacağıq. Amma öyrəşmək unutmaq demək deyil.Bu qırx gün göstərdi ki, bir insan gedəndə çox şey dəyişə bilər. Bir söz azalır, bir baxış əskilir, bir tərəzi sıradan çıxır. Nadir Hüseynov o tərəzi idi. Haqqı, həddi, ölçünü saxlayan səssiz bir tərəzi. İndi o tərəzi yoxdur və bu yoxluq hər addımda hiss olunur.

Bu gün onun adı çəkiləndə insanlar istər-istəməz susur. Çünki hörmət hələ də yaşayır. Çünki bu ad hələ də adamı düz durmağa məcbur edir. Bu, təsadüfi deyil. Bu, ömür boyu qurulan bir nüfuzun nəticəsidir. Elə bir nüfuz ki, insan torpağa tapşırılsa da, təsiri torpağın altında qalmır.Qırx gün keçib. Amma bu itki keçməyib. Və görünür, keçməyəcək. Çünki bəzi insanlar bu dünyadan gedəndə yoxluqları ilə qalır. Onların səsi susur, amma qoyduqları iz danışır. Nadir Hüseynov da onlardan biridir.

Bu gün onun 40 mərasimidir. Bu gün sükut daha ağırdır. Bu gün dünya bir az da səssizdir. Bir az da kimsəsizdir. Bir az da kasıbdır. Və bu kasıblığın adı bir ustadın yoxluğudur.

Ruhun şad olsun, Ustad.
Sənin yerin görünür —
Hər gün.

Tehsil-press.az