Bir ölkədə təhsilli insanların sayı çox vaxt həmin ölkənin nə dərəcədə firavan olacağı ilə əlaqələndirilir. İstər məhsuldarlıq, istərsə də innovasiya baxımından, daha təhsilli işçi qüvvəsi ölkənin ümumi iqtisadiyyatına daha böyük töhfə verə bilər.

Dünyada 25–64 yaş arası milyonlarla insan bakalavr dərəcəsinə malikdir. Bu yazıda hansı ölkə və ərazilərdə bu göstəricinin daha yüksək olduğunu əks etdirən siyahı təqdim olunur.

Bu statistika insanların sayına deyil, hər bir ölkə və ərazinin ümumi əhalisinə nisbətdə faiz göstəricisinə əsaslanır. Məsələn, Hindistanda bakalavr dərəcəsi olan insanların sayı ilk 11 ölkənin ümumi göstəricisindən çox olsa da, bu insanlar ölkə əhalisinin 15%-dən azını təşkil etdiyi üçün Hindistan ilk 30-luğa düşmür.

Bəs siyahıda hansı ölkə və ərazilər yer alır?

1. İrlandiya
Birinci yerdə İrlandiya qərarlaşıb – burada işçi qüvvəsinin heyrətamiz 52,4%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir! İrlandiyada dövlət universitetləri münasib qiymətə, müasir və tədqiqata əsaslanan təhsil təklif edir. Ölkə həmçinin dünyanın ən güclü iqtisadiyyatlarından birinə sahibdir ki, bu da uğurun açıq göstəricisidir.

2. İsveçrə
İsveçrədə 25–64 yaş arası işçi qüvvəsinin təxminən 46%-i bakalavr dərəcəsi əldə edib. Sürix və Lozanna şəhərlərində yerləşən nüfuzlu universitetləri ilə İsveçrə elm, mühəndislik və biznes sahələrində üstün nailiyyətləri ilə tanınır.

3. Sinqapur
Sinqapur bu siyahıda ən yüksək göstəriciyə malik Asiya ölkəsidir – 45%. Kiçik, lakin güclü olan bu ölkənin universitetləri dünya miqyasında yüksək reytinqlərə malikdir. Təhsil sistemi nəticəyönümlü və yüksək maliyyələşdirilmə ilə səciyyələnir.

4. Belçika
Belçikanın işçi qüvvəsinin təxminən 44,1%-i ali təhsilə malikdir. Çoxdilli ali təhsil sistemi müxtəlif tələbə qruplarına xidmət edir və dövlət universitetləri regional üstünlükləri nüfuzlu biznes proqramları ilə birləşdirir.

5. Birləşmiş Krallıq
İlk beşliyə 43,6% göstərici ilə Birləşmiş Krallıq daxildir. Oksford və Kembric kimi elit ali təhsil müəssisələri ölkənin güclü ali təhsil məkanı kimi müəyyənləşdirir, baxmayaraq ki, son illərdə maliyyələşmə ilə bağlı çətinliklər yaşanır.

6. Niderland
Niderlandda işçi qüvvəsinin təxminən 42%-i ali təhsil alıb. Universitetlər Avropa Birliyi tələbələri üçün adətən münasib qiymətlidir, dərslər geniş şəkildə ingilis dilində tədris olunur və beynəlmiləlləşməyə xüsusi önəm verilir.

7. ABŞ
ABŞ-da 25–64 yaş arası əhalinin təxminən 40,3%-i bakalavr dərəcəsi əldə edib. Bu, təxminən 78,2 milyon insan deməkdir. Dövlət və özəl sektorda dünya üzrə yüksək reytinqli bir çox universitetlərə ev sahibliyi edən ABŞ geniş imkanlar təqdim edir. Lakin təhsil haqları və tələbə borcları mühüm mənfi tərəflərdir.

8. Avstraliya
Avstraliyada ali təhsillilər 39,8% təşkil edir. “Səkkizlər Qrupu” (ölkənin aparıcı universitetlərinin koalisiyası) tədqiqat və beynəlxalq tələbələrin inteqrasiyası sahəsində qlobal səviyyədə tanınır. Xərclər yüksək ola bilər, lakin təhsilin keyfiyyəti güclü və balanslıdır.

9. İsrail
İsraildə ali təhsillilərin faiz göstərici 39,7-dir. Dövlət universitetləri yüksək tədqiqat fəallığı ilə güclü texnologiya və biznes təhsili təqdim edir.

10. İsveç
İlk 10-luğa daxil olan sonuncu Skandinaviya ölkəsi İsveçdir – burada işçi qüvvəsinin 39,6%-i ali təhsili tamamlayıb. Ödənişsiz dövlət universitetləri bərabərlik və innovasiyanı təşviq edir, güclü beynəlxalq yönümlülüyə malikdir və xüsusilə tədqiqat və yaradıcı düşüncə sahəsində fərqlənir.

11. Cənubi Koreya
Cənubi Koreyada göstərici 39,4%-dir. Universitetlər xüsusilə STEM (elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyat) və tədqiqat sahəsində fərqlənir. Sistem ciddi tələblər və yüksək gözləntilərlə yanaşı, güclü rəqabət və təzyiq yaradır.

12. Tayvan
Tayvanda işçi qüvvəsinin təxminən 38,9%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir. Dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılan universitetlər güclü texniki və mühəndislik proqramlarına üstünlük verir, əlçatanlıqla keyfiyyətli tədqiqat fəaliyyətini balanslaşdırır və xüsusilə STEM tələbələrini cəlb edir.

13. Polşa
Polşada ali təhsil ölkənin Avropa İttifaqına qoşulmasından sonra artmaqdadır və dövlət müəssisələrində təhsil ödənişsizdir. Keyfiyyət yüksəlir, lakin ümumi iştirak səviyyəsi hələ Qərbi Avropa ölkələri ilə eyni deyil. Hazırda 25–64 yaş arası əhalinin 37,9%-i ali təhsili başa vurub.

14. Danimarka
Danimarkada işçi qüvvəsinin 37,7%-i bakalavr təhsilinə malikdir. Universitetlər ödənişsizdir və qrup işi ilə innovasiyaya önəm verir. Onlar əməkdaşlığa və dizayn yönümlü təhsil mədəniyyətinə üstünlük verir, qlobal əhəmiyyət daşıyır.

15. Kanada
Kanadada universitetlər dövlət maliyyəsi ilə qlobal tədqiqat nüfuzunu birləşdirir və nəticədə ali təhsildə göstərici 36,9%-dir. Universitetlər inklüzivlik və yüksək tələbə məmnuniyyəti ilə tanınır, baxmayaraq ki, xərclər əyalətlərə görə dəyişir.

16. Norveç
Digər Skandinaviya ölkəsi olan Norveç 36,88% göstərici ilə 16-cı yerdədir. Finlandiyada olduğu kimi, ali təhsil ödənişsiz və tələbəyönümlüdür. Güclü investisiya keyfiyyətli təhsili dəstəkləyir, lakin ölkənin şimal hissələrinin uzaq coğrafiyası əlçatanlığa təsir göstərə bilər.

17. Finlandiya
Bütün Skandinaviya ölkələri siyahıda yer alıb və onlardan biri Finlandiyadır – burada işçi qüvvəsinin 35,6%-i ali təhsil alıb. Universitetlər tələbə rifahına önəm verir, təhsil ödənişsizdir və sistem innovasiya göstəricilərinə görə çox yüksək nəticələr əldə edir.

18. Yaponiya
Yaponiyada bu göstərici 34,81%-dir. Universitetlər ciddi STEM təhsilini zəngin mədəni inkişafla birləşdirir. Qlobal səviyyədə nüfuz qazansa da, sistem demoqrafik azalma ilə mübarizə aparır və cəmiyyətin dəyişikliklərinə uyğunlaşmalıdır.

19. Honkonq
Honkonqun inzibati bölgəsində işçi qüvvəsinin təxminən 34,8%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir. Buradakı universitetlər xüsusilə tədqiqat və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində Asiyanın ən yaxşıları sırasındadır.

20. Almaniya
Almaniyada 25–64 yaş arası əhalinin təxminən 32,9%-i ali təhsilə malikdir. Təhsil haqqının olmaması və güclü universitet şəbəkəsi Almaniyanı mühəndislik və elm sahəsində cəlbedici məkana çevirir; çoxlu beynəlxalq tələbə də buranı seçir.

21. Filippin
Filippində əhalinin 29,5%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir. Dövlət və özəl kolleclərin geniş şəbəkəsi texniki və peşəkar təlim təqdim edir. Lakin aparıcı müəssisələr keyfiyyətli təhsil versə də, arxipelaq boyunca resurs və əlçatanlıq baxımından fərqlər qalmaqdadır.

22. Portuqaliya
Portuqaliyada işçi qüvvəsinin təxminən 29,4%-i ali təhsil əldə edib. Xüsusilə təhsil haqlarının məhdudlaşdırılması və dövlət əlçatanlığı ali təhsili daha mümkün edib.

23. İspaniya
İspaniya 23-cü yerdədir – burada 25–64 yaş arası əhalinin 28,8%-i ali təhsil alıb. Münasib təhsil haqları geniş iştirakçılığı dəstəkləyir, lakin dövlət maliyyələşməsindəki məhdudiyyətlər genişlənmə və modernləşməni ləngidə bilər.

24. Macarıstan
Macarıstanda işçi qüvvəsinin təxminən 28,5%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir. Budapeşt universitetləri nüfuzlu mühəndislik və iqtisadiyyat proqramları təklif edir, lakin ümumi ali təhsil göstəricisi Avropa İttifaqı ortalamasından geri qalır.

25. Fransa
Fransada 25–64 yaş arası əhalinin təxminən 28,1%-i ali təhsil alıb. Ölkənin ikili sistemi (dövlət universitetləri və daha elit “Grandes Écoles”) həm genişlik, həm də yüksək keyfiyyət təqdim edir. Ən yaxşı yerlər uğrunda rəqabət isə hələ də çox güclüdür.

26. Çexiya
Çexiyada göstərici 26,9%-dir. Praqa və Brno şəhərlərindəki texniki məktəblər güclü STEM və mühəndislik proqramları ilə tanınır; lakin ümumi qeydiyyat səviyyəsi Qərbi Avropa ölkələrindən bir qədər geri qalır.

27. Argentina
Argentinada dövlət təhsili ödənişsiz olduğundan, müxtəlif sosial təbəqələrdən olan tələbələr keyfiyyətli təhsilə çıxış əldə edir. Lakin son tendensiyalar göstərir ki, gənclər ali təhsil səviyyəsində yaşlı nəsillə eyni templə irəliləmir. Bu səbəbdən 25–64 yaş arası əhalinin yalnız 23,7%-i bakalavr dərəcəsinə malikdir.

28. Çili
Çilidə göstərici 22,9%-dir. Universitetlər nüfuzu ödənişli təhsil modeli ilə balanslaşdırır; keyfiyyət yüksək olsa da, xərclər və qeyri-bərabər əlçatanlıq əsas problemlər olaraq qalır.

29. Braziliya
Cənubi Amerikada Braziliyada 25–64 yaş arası əhalinin təxminən 21,52%-i ali təhsilə malikdir. Xüsusilə San-Paulu və Rio-de-Janeyrodakı aparıcı federal universitetlər tədqiqat və innovasiyaya rəhbərlik edir. Lakin ölkə üzrə ali təhsilə çıxış qeyri-bərabərdir.

30. İtaliya
İtaliyada 25–64 yaş arası əhalinin təxminən 21,5%-i bakalavr dərəcəsi əldə edib. Bolonya kimi dövlət universitetləri qədim akademik ənənələrə malikdir, lakin son illərdə büdcə məhdudiyyətləri ilə üzləşir.
Mənbələr: (Visual Capitalist) (CBRE) (Britannica) (European Commission) (European Union)

Tehsil-press.az